Overslaan en naar de inhoud gaan
Dienst Heelkunde
Sint-Andries Ziekenhuis Tielt
Menu

Spataderkliniek

Endoveneuze laserbehandeling

Inleiding

Sinds enkele jaren zijn er enkele minimaal invasieve technieken ontwikkeld in de behandeling van spataders. Deze zijn: echo-geleide schuimsclerose, VNUS-Closure en endolaser behandeling.

Bij deze technieken wordt er geen crossectomie en stripping meer verricht, maar wordt de vena safena dichtgemaakt door middel van een punctie in combinatie met respectievelijk schuiminjectie, ultratonen en laserlicht.

Het voordeel van deze technieken is dat er geen liesincisie meer gemaakt dient te worden en er na een behandeling duidelijk minder pijn en complicaties zijn dan na een stripping.
Sinds 2003 wordt er in België in toenemende mate gebruikt gemaakt van de endolaser methode. Deze techniek heeft enkele belangrijke voordelen op de 2 andere technieken:

  1. Echo-geleide schuimsclerose is een gemakkelijk toe te passen methode, kan onder lokale anesthesie verricht worden, en is goedkoop. Dikkere aders (meer dan 6 millimeter diameter) kunnen echter moeilijker dicht gemaakt worden zodat er meerdere sessies nodig kunnen zijn om het gewenste resultaat te bekomen. Echo-geleide schuimsclerose zou ook een hoger risico inhouden op het uitlokken van een diepe veneuze trombose. Er zijn ook enkele gevallen beschreven van hersentrombose na zo’n behandeling. Een bijkomend nadeel van deze techniek is het voorkomen van huidpigmentatie.
  2. VNUSDe VNUS techniek is een reeds langer bestaande techniek met behoorlijke resultaten. Bij deze techniek worden de aders met ultratonen dichtgemaakt.Een belangrijk nadeel van deze techniek is de hoge kostprijs van de te gebruiken katheter. Ook niet alle venen kunnen op die manier behandeld worden. Recent werd deze techniek geoptimaliseerd (VNUS-fast). De behandeling gaat nu sneller en ook de resultaten zijn veel verbeterd: weinig pijn en slechts uitzonderlijk recanalisaties. Een blijvend nadeel is de hogere kostprijs (tot € 300 voor de catheter).

Endoveneuze laserbehandeling (EVLA)wordt steeds meer de gouden standaard behandeling.

Preoperatief 

Preoperatief zijtakkenVoor de operatie dient eerst een algemeen onderzoek te gebeuren bij de huisarts.
Eventuele risicofactoren voor een ingreep worden gecontroleerd alsook de medicatie van de patiënt. Bloedverdunners hoeven in principe niet gestopt te worden voor een endoveneuze laserablatie.

De ingreep gebeurt in principe via dagkliniek.
De dag van de operatie of de avond ervoor wordt er een gedetailleerd echografisch onderzoek van het te behandelen been verricht. Dit is een “pre-operatieve duplexmapping”.

Tekening zijtakkenBij zo’n onderzoek wordt de aangetaste aders opgespoord en met een stift op de huid aangeduid. Ook de diameter van die ader moet gemeten worden op verschillende plaatsen, daar de energie die nodig is om de ader dicht te maken afhankelijk is van de die diameter.

Techniek 

De vene (zie tekening) wordt onder echografische controle aangeprikt. Een katheter wordt in de vene gebracht en opgeschoven endoveneus (d.w.z. aan de binnenkant van de ader) tot aan het verbindingspunt met de diepe ader (t.h.v. de lies of de kniekuil). De fiber (glasvezelkatheter) wordt vrijgemaakt in de ader en zijn positie wordt echografisch gecontroleerd.

venefiber

Vervolgens wordt er vocht (water met een pijnstiller) rond de te behandelen ader geïnjecteerd, zodanig dat de ader volledig door vocht omgeven is. Dit is om beschadiging aan de omgevende weefsels te voorkomen. De glasvezelfiber wordt met het lasertoestel verbonden en de laser wordt geactiveerd. De fiber wordt teruggetrokken en tijdens dit maneuver wordt de laserenergie vrijgegeven in het bloed.

licht energieHet bloed absorbeert de lichtenergie en geeft het door aan de venewand die aldus beschadigd wordt. Deze beschadigde vene gaat vervolgens dichtslippen.

Soms worden beide benen in één operatieprocedure behandeld, ook de zijtakken worden behandeld: ofwel door schuim in te spuiten ofwel door ze met een haakje naar buiten te trekken en te verwijderen. Deze zijtakken zijn meestal te gekronkeld om ze met endolaser te behandelen.

Na een behandeling wordt er een drukverband aangelegd (of steunkousen). Steunkousen (Klasse 2!) dienen gedurende een 1 à 2-tal weken gedragen te worden.

Laser behandelingDe meest gebruikte lasers zijn: 810 nanometer, 940 nm en 980 nm diode lasers, verwijzend naar de gebruikte frequentie. De energieabsorptie gebeurt voornamelijk via het hemoglobine (bloed). De resultaten van dit type lasers zijn ongeveer gelijk, alleen de 810 nm laser zou wat meer postoperatieve pijn geven.

Recent zijn er nieuwe lasers ontworpen (1320 nm-1480 nm-1500 nm) waarbij de energie absorptie gebeurd via het water in het bloed, de vene wordt dus van binnenuit als het ware gekookt. Deze lasers zijn superieur in het dicht maken van de venen, en dit met minder neveneffecten (zeker de 1480-1500 nm lasers).

Nieuwe catheter

CatheterRecent werd er een nieuwe catheter (Tulp-catheter) ontwikkeld die het direct contact tussen de venewand en fibertip voorkomt. Deze catheter werd in Tielt ontwikkeld in samenwerking met Tobrix-Waalre-Nederland. Gebruikmakend van deze catheter worden de postoperatieve bloeduitstortingen en pijn tot een minimum beperkt. Ontstekingsreacties rond de behandelde ader worden ermee voorkomen en de mogelijke recanalisaties worden heel uitzonderlijk.

Resultaten

De meeste patiënten zijn heel tevreden over het resultaat alsook het snel herstel. Ongeveer de helft van de patiënten heeft een pijnstiller nodig. De gemiddelde werkongeschiktheid na zo’n ingreep bedraagt een 3-tal dagen. De patient ervaart snel het gunstig effect van de ingreep op zijn/haar symptomen, zoals pijn in de benen, vermoeide benen, zwaartegevoel, zwelling,….Deze klachten verdwijnen snel na een ingreep. In het begin zijn er nog wat bloeduitstortingen of harde knobbels onderhuids voelbaar. Die verdwijnen ook in de weken na de ingreep.

 Mogelijke neveneffecten zijn bloeduitstortingen, ontstekingsreacties en heel zeldzaam een thrombosebeen. Om dit laatste zoveel mogelijk te voorkomen wordt de patiënt aangeraden zo snel mogelijk te bewegen en zijn/haar normale activiteiten te hervatten. Bloedverdunners onder vorm van spuitjes (vb Clexane of Fraxiparine) worden voorgeschreven aan patiënten met een verhoogd risico profiel of bij een uitgebreide behandeling.

Spataders kunnen terugkomen na een behandeling (eender welke techniek), dit wordt ‘recidief’ genoemd. Ook bij de endoveneuze laserbehandeling kan dit voorkomen. Een mogelijke reden is dat de behandelde ader na verloop van tijd weer opengaat. Dit gebeurt in minder dan 5% van de behandelde aders. Deze recanalisatie ontwikkelt zich meestal binnen de eerste 6 maanden na de behandeling. Daarom is het nuttig dat iedere behandelde patiënt 6 maanden na de ingreep een echografisch onderzoek ondergaat. In een vroeg staduim kan zo’n recanalisatie gemakkelijk behandeld worden.

Na een klassieke behandeling (stripping) worden er 40% recidieven gerapporteerd na 5 jaar. Een mogelijke oorzaak van dit hoog recidief percentage is het feit dat een liesincisie de aangroei van nieuwe spataders stimuleert. Recidief van spataders is echter een complex en multifactorieel probleem. Recidief kan oplopen tot ongeveer 70% na 10 jaar.

Een belangrijke oorzaak van spatader ontwikkeling is de erfelijk aanleg van de patiënt. Ook in andere aders kunnen na verloop van tijd de kleppen slechter gaan functioneren. Dit kunnen we jammer genoeg niet voorkomen. Dit wordt ziekteprogressie genoemd.

Het toont ook het belang aan van een jaarlijkse controle na behandeling. Nieuw ontwikkelde spataders kunnen dan weggespoten worden en aldus kan de patiënt veel langer spatadervrij blijven.

Mogelijkheden om die ziekteprogressie tegen te gaan is het beïnvloeden van de risico factoren voor het ontwikkelen van spataders. Deze zijn oa overgewicht, te weinig bewegen, roken.…

Een video van een operatie is te zien op YouTube.

Sinds 2012 is er een terugbetaling voorzien van het materiaal van de endoveneuze technieken. Van de totale kostprijs wordt er 45% terugbetaald door het ziekenfonds. De rest is ten laste van de patient, tenzij hij/zij een hospitalisatie verzekering heeft. De catheter women echter maar éénmaal terugbetaald.

Mogelijke neveneffecten of complicaties:

1) Na de operatie zijn er een aantal blauwe vlekken op het been. Dit zijn bloeduitstortingen die spontaan verdwijnen na een paar weken.

2) Op het onderbeen of op plaatsen waar voor de operatie reeds zichtbare knobbels aanwezig waren, kunnen postoperatief harde en soms pijnlijke knobbels voelbaar zijn. Dit zijn onderhuidse bloeduitstortingen ten gevolge van het wegnemen van die uitgezette aders of van aders die tijdens de ingreep opgespoten zijn. Als behandeling hiervoor neem je best een pijnstiller (werkt ook onstekingsremmend en ontzwellend). Die  knobbels verdwijnen spontaan doch indien ze teveel last berokkenen kan de pijn verlicht worden door ze eventueel aan te prikken. Oud bloed zal dan geëvacueerd worden en de knobbels zullen verzachten.

Het is niet nodig om hiervoor spuitjes te krijgen (Clexane of Fraxiparine).

3) Zeldzaam ontstaat rond de met laser behandelde aders een rode harde streng (peri-flebitis genaamd). Dit is een reactie van de ader en de omliggende weefsels op de laserbehandeling. Meestal start deze reactie de 5-de dag na de ingreep en duurt een 4-tal dagen. Ook hiervoor neem je best de voorgestelde pijnstillers. Spuitjes zijn niet nodig. 

4) Spataders kunnen terugkomen, ook na een endolaser behandeling. Een mogelijke reden hiervoor is dat de dichtgeschroeide ader na verloop van tijd gedeeltelijk of geheel weer open gaat. Dit kan gebeuren gedurende de eerste 6 maanden na de operatie  in minder dan  5% van de behandelde patiënten. Om deze reden krijgen de patiënten na de behandeling een controle echografie na 1 en 6 maanden. Een beginnende recanalisatie kan onder echocontrole opgespoten worden met schuim.

Dit zijn de meest voorkomende complicaties van de endolaser behandeling. Belangrijk te weten is dat de meeste patienten weinig tot geen last hebben na de operatie en zelfs geen pijnstillers nodig hebben. Maar zoals elke ingreep, heeft ook deze ingreep zijn neveneffecten  die wel heel beperkt zijn in vergelijking met klassieke spatader operaties( stripping).

Ons ziekenhuis heeft een pioniersrol gespeeld in de ontwikkeling van de techniek van 'Endoveneuze Laserbehandeling' van spataders. Als eerste centrum in België zijn we met deze techniek begonnen in 2003 en hebben ondertussen al meer dan 5000 patiënten behandeld. Door onderzoek (nieuwere golflengte, betere techniek, speciaal ontworpen Tulip fibre) op onze afdeling verricht, zijn we erin geslaagd deze techniek te optimaliseren. Deze resultaten werden op internationale medische congressen voorgesteld en in vaktijdschriften gepubliceerd (zie ook wetenschappelijk onderzoek). Internationaal worden we  als referentiecentrum beschouwd voor "Endoveneuze Laserbehandeling van spataders".

Dr. Daphné Van den Bussche

Dr. Daphné Van den Bussche

Vasculaire en Thoracale Heelkunde – Varices

Dr. Peter Lissens

Dr. Peter Lissens

Algemene en Gastro-intestinale Heelkunde – Proctologie – Slokdarmheelkunde (AZ Delta)

Dr. Mehrdad Biglari

Dr. Mehrdad Biglari

Algemene en Hepatobiliaire Heelkunde – Senologie

Dr. Marc Vuylsteke

Dr. Marc Vuylsteke

Vasculaire en Thoracale Heelkunde – Varices

Sint Andries Ziekenhuis - Tielt
Het Sint-Andriesziekenhuis is een loco-regionaal ziekenhuis, gelegen aan de rand (langs de Ringlaan) van het centrum van Tielt in de provincie West-Vlaanderen.